"Better to be a pirate than join the navy"

In de zomer van 1983 bouwde een klein team binnen Apple aan een computer die de wereld zou veranderen: de Macintosh. Het team werd geleid door Steve Jobs, zat in een eigen gebouw op het Apple-terrein, en maakte zo veel uren per week dat ze T-shirts hadden laten drukken met opdruk "90 hours a week and loving it." Apple's andere afdelingen werkten ondertussen aan de bestaande Apple II en de aanstaande Lisa. Tussen die afdelingen onderling was de sfeer niet altijd vriendelijk.

In september dat jaar gaf Jobs op een teamuitstapje een korte motivatietoespraak die in de Apple-folklore is beland. De kernzin: "It's better to be a pirate than join the navy." Hij wilde dat zijn team zich geen gewone Apple-medewerkers voelde, maar opstandelingen die de computerindustrie aan het kapen waren. Geen lid van een marine, met regels en hiërarchie. Een stelletje piraten, met eigen koers en lef.

De vlag

De vlag werd er prompt bij gemaakt. Susan Kare, de jonge ontwerpster die later de iconische Macintosh-iconen en lettertypes zou tekenen, ontwierp een Jolly Roger met een Apple-logo als ooglapje. Een aantal teamleden hees de vlag boven het Macintosh-gebouw (Bandley 3, voor wie het oude Apple-terrein nog kent). Op een ochtend in oktober 1983 wapperde er voor het eerst een piratenvlag boven Apple's hoofdkantoor.

Veel gebouwen op het terrein hadden destijds een eigen vlag. Maar dit was de enige met een doodshoofd erop.

Cultuurverschil

De symboliek was niet alleen voor de buitenwereld. Binnen Apple zelf was het een statement, gericht aan de andere afdelingen: wij doen het anders. Wij werken harder. Wij gaan dingen veranderen. De cultuur in het Macintosh-team was extreem: lange dagen, weinig pauzes, eindeloos brainstormen, en Jobs eiste van iedereen dat ze van de Macintosh "een wonder" zouden maken.

En het werkte. In januari 1984 lanceerde Apple de Macintosh, en die computer veranderde de hele industrie. Tegelijkertijd ging de vlag op een gegeven moment naar beneden, naar verluidt gestolen door iemand uit het Lisa-team (vermoedelijk uit jaloezie, vermoedelijk uit gepikeerdheid, het verhaal varieert). Een nieuwe werd gehesen. Ook die hield het niet eeuwig.

Een mentaliteit die bleef

De piratenvlag verdween al snel uit het Apple-straatbeeld na de Macintosh-lancering. Maar de gedachte erachter is nooit weggegaan, ook niet nadat Steve Jobs in 1985 vertrok bij Apple en pas in 1997 terugkwam. Apple is altijd een bedrijf gebleven dat zichzelf graag ziet als de uitdager, de buitenstaander, de scrappy underdog, ook toen het uitgroeide tot een van de grootste bedrijven ter wereld. Een spanning die nooit helemaal is opgelost: hoe kun je tegelijk marktleider én piraat zijn?

Bij de viering van de dertigste verjaardag van de Macintosh, in 2014, kwam er nog een mooi vervolg. Een groep oud-Mac-teamleden hees voor één dag opnieuw een piratenvlag op het oude Bandley 3-gebouw, vlak voor het werd gesloopt om plaats te maken voor het nieuwe Apple Park. Een afscheidsgroet aan de plek waar het allemaal begon.

De korte versie

In 1983 motiveerde Steve Jobs zijn Macintosh-team met de zin "Better to be a pirate than join the navy." Het team hees daarop een Jolly Roger boven hun gebouw, ontworpen door Susan Kare met een Apple-logo als ooglapje. De vlag verdween snel uit het zicht, maar de mentaliteit zit nog altijd in Apple's DNA.